زخم بستر یا زخم فشاری، یک مشکل شایع در بیمارانی است که به دلایل مختلف قادر به حرکت آزادانه نیستند. این زخمها معمولاً در مناطقی از بدن که بر روی استخوانها قرار دارند و تحت فشار مداوم هستند، ایجاد میشوند.
چرا بیماران کم تحرک بیشتر در معرض خطر زخم بستر هستند؟
- فشار مداوم: زمانی که بدن به مدت طولانی در یک وضعیت ثابت قرار میگیرد، فشار مداوم بر روی پوست و بافتهای زیرین باعث کاهش جریان خون و در نهایت ایجاد زخم میشود.
- کاهش خونرسانی: بیتحرکی باعث کاهش گردش خون در مناطق تحت فشار شده و سلولهای پوست و بافتها به دلیل کمبود اکسیژن و مواد مغذی آسیب میبینند.
- تغییرات پوستی: با افزایش سن و برخی بیماریها، پوست نازکتر و شکنندهتر میشود و در برابر فشار آسیبپذیرتر میشود.
- عفونت: زخمهای بستر محیط مناسبی برای رشد باکتریها هستند و در صورت عدم درمان مناسب، عفونت میتوانند به سرعت گسترش یابد.
عوامل خطر دیگر برای ایجاد زخم بستر:
- سوء تغذیه: کمبود پروتئین، ویتامینها و مواد معدنی میتواند روند بهبود زخم را کند کند.
- بیماریهای مزمن: بیماریهایی مانند دیابت، بیماریهای قلبی و عروقی و بیماریهای عصبی میتوانند خطر ابتلا به زخم بستر را افزایش دهند.
- رطوبت پوست: تعریق زیاد یا تماس مداوم پوست با ادرار و مدفوع میتواند پوست را نرم کرده و خطر ایجاد زخم را افزایش دهد.

عواقب زخم بستر در بیماران کم تحرک:
- درد شدید: زخم بستر میتواند باعث درد شدیدی شود که کیفیت زندگی بیمار را به شدت کاهش میدهد.
- عفونت گسترده: عفونت زخم بستر میتواند به سایر قسمتهای بدن گسترش یافته و عوارض جدی مانند سپسیس را ایجاد کند.
- طولانی شدن دوره بستری: زخم بستر میتواند روند بهبود بیمار را طولانیتر کرده و هزینههای درمان را افزایش دهد.
- کاهش کیفیت زندگی: زخم بستر میتواند باعث محدودیت در فعالیتهای روزانه و کاهش استقلال بیمار شود.
پیشگیری از زخم بستر در بیماران کم تحرک:
- تغییر وضعیت بدن به طور منظم: بیمار باید هر دو ساعت یکبار تغییر وضعیت دهد تا فشار از روی یک نقطه برداشته شود.
- استفاده از تشکهای مخصوص: تشکهای ضد زخم میتوانند فشار روی پوست را کاهش دهند.
- تغذیه مناسب: بیمار باید تغذیه کافی و متعادل داشته باشد.
- نگهداری پوست تمیز و خشک: پوست بیمار باید به طور منظم تمیز و خشک شود.
- استفاده از پدهای محافظ: برای جلوگیری از تماس مستقیم پوست با ادرار و مدفوع از پدهای محافظ استفاده کنید.
درمان زخم بستر:
- تمیز کردن زخم: زخم باید به طور منظم با محلولهای ضدعفونیکننده مناسب تمیز شود.
- پانسمان مناسب: استفاده از پانسمانهای مخصوص برای جذب ترشحات و ایجاد محیط مرطوب برای بهبود زخم.
- تغذیه مناسب: مصرف غذاهای پر پروتئین و غنی از ویتامینها.
- دارو درمانی: در صورت نیاز، پزشک ممکن است داروهای ضد درد، آنتیبیوتیک یا داروهای دیگر تجویز کند.



زخم بستر در بیماران کم تحرک: یک چالش جدی در مراقبت